Riskli binaların yönetmelikler doğrultusunda yeniden inşa edildiği kentsel dönüşüm süreci, kiracı ve malikler için kritik bir süreçtir. Bu noktada taraflar, hak sahipliği hususunda endişeler yaşar. Ev sahipleri ile kiracıların kentsel dönüşümde hak sahipliği hususunda yasal haklarını bilmesi ise süreci kolaylaştırır. Maliklerin hakları, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’da açıkça yer almaktadır. Bununla birlikte söz konusu Kanun, kiracıların hak gaspına uğramayacağı şekilde optimize edilmiştir. Bu içeriğimizde kentsel dönüşüm sürecinde hak sahipliğine dair sıkça merak edilen detaylara yer vereceğiz. Ev sahiplerinin hakları ile birlikte ev kentsel dönüşüme girerse kiracı ne yapar sorusunu da yanıtlayacağız.
Riskli Yapı Kararının Kesinleşmesi ve Sürecin Başlaması
Kentsel dönüşüm süreci, yasal dayanağını 6306 sayılı Kanun’dan alır. Dolayısıyla riskli yapı süreci ve tarafların hakları, ilgili kanunda detaylandırılmıştır. Sürecin işleyişi ana hatlarıyla aşağıdaki gibidir:
- İlk olarak uzmanlar, riskli yapı tespit raporu düzenler.
- Raporun onayı ile birlikte tapuya riskli yapı şerhi işlenir.
- İlgili hususlar, hak sahiplerine tebliğ edilir.
- Hak sahipleri, 15 gün içerisinde riskli yapı kararına itiraz etme hakkına sahiptir.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, itirazları inceleyerek nihai kararı verir.
Söz konusu bakanlığın kararı kesinleştikten sonra ise kentsel dönüşüm sürecinin geri dönüşü ve iptali mümkün değildir. Son olarak SPK lisanslı bir gayrimenkul değerleme şirketi, binanın güncel değerini hesaplar.
Mülk Sahiplerinin Yasal Hakları ve Müteahhit Anlaşmaları
Kentsel dönüşüm sürecinde eski bina yıkılsa bile kat malikleri mülkiyet haklarını kaybetmez. Öte yandan sürecin başlaması için eskiden üçte iki kuralı gerekliydi. Güncel yasaya göre ise arsa payının salt çoğunluğu, dönüşüm kararı için yeterlidir. Böylece kentsel dönüşümde üçte iki çoğunluk sağlanamazsa ne olur endişesi sona ermiştir. Mülk sahiplerinin kararı sonrasında ise süreç, bir sonraki aşamaya geçer. Sonraki aşamada müteahhit seçimi gelir. Yeni yasanın en önemli avantajı ise süreci yavaşlatan bürokratik engelleri sonra erdirmesidir. Böylece hak sahipleri, vakit kaybı yaşamadan yeni ve güvenli evlerine kavuşma yoluna girer.
Müteahhit firmayla anlaşırken arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanması zorunluluğu vardır. Bu noktada mal sahipleri, kentsel dönüşümde müteahhit ile sözleşme imzalarken bazı hususlara dikkat etmelidir. Bilhassa şerefiye bedeli hesaplama işlemlerinin adil olması gerekir. Eğer anlaşmaya katılmayan likler varsa, ilgili kişilere noter aracılığıyla resmi tebligat göndermek gerekir. On beş günlük süre sonunda anlaşma olmaması halinde ise karara katılmayan maliklerin hakları, açık artırmayla satılır. Satış sürecinde ilk olarak anlaşmaya dahil olan paydaşlara teklif gerçekleşir. Eğer paydaşlar ilgili hakları satın almazsa hisseler, Hazine tarafından bedeli ödenerek kamulaştırılır.
ilanlar.com’da satılık konut ilanlarına göz atın
Kiracıların Tahliye Süreci ve Yasal Hakları
Kiracıların tahliyesine dair karar, resmi bir tebligat vasıtasıyla ve yazılı şekilde iletilir. İdare, tahliye kararını ve mühletini yakinen takip eder. Kiracıların tahliyesi için en az altmış günlük süre geçmesi gerekir. Bunun yanı sıra ihtiyaç durumunda kiracılara 30 günlük ek süre de tanınır. Kiracıların belirlenen sürenin sonunda yapıyı tahliye etmesi gerekir. Öte yandan kentsel dönüşüm sürecinde kiracıların yalnızca devletin sunduğu finansal destek paketlerinden yararlanma hakkı vardır. Yardımdan yararlanmak isteyen kiracıların gerekli belgelerle Bakanlığa başvuruda bulunması şarttır. Kentsel dönüşüm sürecinde taşınma yardımı almak isteyen kiracıların ibraz etmesi gereken belgeler, şu şekildedir:
- Kimlik kartının fotokopisi
- Belediye ya da ilgili müdürlük tarafından onaylanan riskli yapı teyit raporu
- Hem eski hem de yeni adresi gösteren rapor
- Tahliye öncesindeki 90 gün içerisinde kiracı adına kayıtlanan bir fatura
- Banka hesabı hesap cüzdanı fotokopisi
- Başvuru dilekçesi
Kiracılar, e-Devlet kanalı üzerinden ya da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı müdürlüğüne başvuruda bulunarak yardımdan yararlanabilir.
Kira Yardımı ve Taşınma Desteği Şartları Nelerdir?
Devlet, kentsel dönüşüm sürecinin sorunsuz ve mağduriyete sebep olmadan ilerlemesi açısından çeşitli destekler sunar. Bu noktada hem ev sahipleri hem de kiracılar, devletin verdiği yardımlardan yararlanır. “Kentsel dönüşüm kira yardımı şartları nedir?” sorusu ise hem malikler hem de kiracılar tarafından sıkça sorulur. Kiracılar, bir defaya mahsus olarak taşınma masrafı desteği alır. Bununla birlikte İstanbul Büyükşehir Belediyesi gibi bazı idari makamlar, kiracılara da kentsel dönüşüm kira yardımı vermektedir.
Kira yardımı, kentsel dönüşüm sürecinde mülk sahiplerinin yararlandığı bir haktır. İlgili yardım miktarı, şehirden şehire farklılık göstermektedir. Birinci grupta yer alan İstanbul için en yüksek kira yardımı yapılmaktadır. Bunu ise 2. grupta yer alan Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya illeri takip eder. Güncel kentsel dönüşüm kira bedellerine, ilgili belediyesinin veya bakanlığın resmi sitesinden inceleyebilirsiniz.
Kentsel dönüşüm sürecinde kira yardımı almak isteyen malikler, en fazla 1 yıl içerisinde başvuruda bulunmalıdır. Maliklerin, kira yardımı başvuru sürecinde tapu fotokopisi, kimlik fotokopisi ve tapu kaydı gibi belgeler sunması zorunludur. Başvurular ise çevrim içi ortamda (e-Devlet) ya da müdürlüğe bizzat giderek yapılmalıdır.
Bu içeriklerimize de göz atın:
