Elektrikli araçlar (EV), ikinci el otomotiv pazarında yükselişe geçmeye başlamıştır. Elbette ki benzinli araçlarda olduğu gibi, elektrikli araçlarda da ikinci el almadan önce sorulması gereken sorular mevcut. Nasıl ki içten yanmalı motorlarda mekanik ekspertiz olmazsa olmazsa, elektrikli araçlarda da batarya sağlık durumu (SOH), önemlidir. Bu noktada aracı aldıktan sonra sürpriz maliyetlerle karşılaşmamak için bataryanın durumunu bilmek gerekir.
Elektrikli Araç Batarya Ömrü ve Degradasyon Nedir?
Degradasyon, elektrikli araç bataryalarının zaman içerisinde ve kullanım sonucunda aşınması durumudur. Bataryanın maksimum enerji saklama kapasitesini düşüren degrasyon, pil ömrünü de düşürür. Bununla birlikte batarya ömrü, kat edilen kilometre ile birlikte şarj ve deşarj döngüsü ile ilişkilidir. Bataryada yapılan her bir dolum ve boşalım işlemi, hücrelerde direnç artışı doğurur.
Lityum-İyon, LFP ve NMC Batarya Kimyalarının Ömür Farkları
Bataryanın türünü bilmek, menzil kayıplarına dair fikir sahibi olma noktasında olmazsa olmazdır. Nikel-Mangan-Kobalt (NMC) hücreler, yüksek enerji yoğunluğuna sahiptir. Bu doğrultuda NMC hücreler, 1.000 ile 1.500 arasında tam döngü ömrü sunar. Son dönemlerde elektrikli araçlarda tercih edilen Lityum Demir Fosfat bataryalar ise 3.000 göndünün üzerine çıkar.
SOH (Batarya Sağlık Durumu) Nedir ve Neden Önemlidir?
SOH, Türkçesi “Sağlık Durumu” olan ve İngilizcesi “State of Health” olarak geçen terimin kısaltmasıdır. Bataryaların, fabrika çıkışı itibarıyla var olan kapasitesi ile karşılaştırınca korunan net enerji kapasitesini tanımlar. Mesela bir aracın 80 kWh depolama kapasitesi olduğunu varsayalım. Yıl içerisinde ise bataryanın depolama kapasitesi, 72 kWh seviyesine düşmüş olsun. Bu noktada bataryanın SOH değeri, %90 olarak ortaya çıkar.
İkinci El Elektrikli Araçta SOH Kontrolü ve Batarya Testi Nasıl Yapılır?
İkinci el bir araç alırken dış kaporta kontrolü önemli olsa bile batarya paketini de incelemek gerekir. Bu noktada kesinlikle satıcının beyanına güvenmemek gerekir. Dolayısıyla objektif bir elektrikli araç batarya testi yapmak, ileride sorun yaşamamak adına önem arz eder. Elektrikli araç SOH kontrolünde sıkça uygulanan yöntemler aşağıdaki gibidir:
- İkinci el elektrikli aracı arıza tespit cihazına bağlayarak BMS üzerindeki verileri okumak
- Yetkili servise başvurmak ve üreticinin teşhis yazılımları aracılığıyla batarya raporu almak
- SoH sertifikası almak
Kurumsal ekspertiz merkezlerinden alınan SoH sertifikası, bataryayı yük altında teste tabi tutar. Bununla birlikte ikinci el aracın bataryasına kapasite testi uygulandığı için en güvenli yoldur.
İkinci Elde İdeal SOH Oranı Yüzde Kaç Olmalıdır?
İkinci el araçlarda güvenli SOH değeri, %80 ve üzeridir. İlk yıllarda bataryalarda %3 ila %5 arası bir düşüş yaşanır. Öte yandan başlangıçta hızlı seyreden düşüşler zaman içinde azalır. İkinci el elektrikli araçlarda %85 ve üzeri SOH oranı, bataryanın sağlıklı olduğunu yansıtır. Bunun yanı sıra %80 ila %85 aralığı, normal olarak kabul görür. %70-75 aralığında menzil kısalmıştır. %70 altındaki SOH değeri ise kritik eşiktir. Daha net bir ifadeyle, %70 altındaki SOH değerinde bataryanın yakın gelecekte değişmesi kaçınılmazdır.
Bu içeriklerimize de göz atın:
