Türkiye Cumhuriyeti, engelli bireylerin sosyal hayata daha aktif katılımını sağlama maksadıyla çeşitli avantajlar sunar. Bunlardan biri ise engelli vatandaşlar için ÖTV indirimi olmaktadır. Bilindiği üzere, ulaşım imkanlarının artması ile engellilerin yaşam doyumu arasında pozitif ilişki vardır. Bu bağlamda engelli bireyler, Özel Tüketim Vergisi indiriminden yararlanarak araç edinebilir. Elbette engellilere yönelik ÖTV indirimi belirli şartlara tabiidir. Bu içeriğimizde engelli vatandaşlar için ÖTV indiriminin nasıl alınacağına ve kimlerin yararlanabileceğine değineceğiz.
Engelli Vatandaşlar İçin ÖTV Muafiyeti Nedir? Temel Şartları Nelerdir?
Özel tüketim vergisi muafiyeti, engel oranı belirli bir düzeyin üstünde bulunan vatandaşların yararlanabileceği bir haktır. Engelli vatandaşlar için ÖTV indirimi, tam teşekküllü bir hastaneden alınan rapora tabii tutulmaktadır. Bu çerçevede engelli sağlık kurulu raporu, sürecin temelinde bulunur. Bununla birlikte başvuruyu yapacak vatandaşın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması da önemlidir. Yasal şartları sağlamayan bireylerin ise ÖTV muafiyetinden yararlanması mümkün değildir.
Engelli vatandaşlar için ÖTV indirimi, yalnızca sıfır kilometre araçlarda geçerli bir uygulamadır. Dolayısıyla ikinci el araç alımlarında ÖTV muafiyetinden yararlanmak söz konusu değildir. Bu çerçevede engelli bireylerin, araç alım sürecinde bütçe planlamasını doğru bir şekilde yapması önemlidir.
Engelli Vatandaşlar İçin ÖTV İndiriminden Kimler Yararlanabilir?
Engelli vatandaşlar için ÖTV indirimi, bireylerin sahip olduğu engelin oranına ve türüne göre değerlendirilir. İlk grupta %90 ve üzeri engel oranına sahip olan bireyler yer alır. Bu noktada bireyin sahip olduğu engel türü fark etmez. Görme, işitme, zihinsel ya da bedensel engeli %90 üzerinde olan tüm vatandaşlar, söz konusu haktan yararlanabilir. Yüzde 90 engelli araç indirimi başvurularında aracı yakınlarının ya da özel bir şoförün kullanacak olması yeterlidir.
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetinden yararlanabilecek diğer bir grup ise ortopedik engeli olanlardır. Bu noktada bedenin hareket edici aksamında kalıcı fonksiyon kaybı yaşayan bireyler, ÖTV muafiyetinden faydalanabilir. Söz konusu grupta bulunan vatandaşların engel oranı 90 altında olsa bile haktan yararlanmak mümkündür. Fakat ortopedik bir problem yaşayan bireyler yalnızca sürücü belgesinde belirtilen özel tertibat kodlarına uygun araçlar alabilir.
Zihinsel engelli bireyler de engelli vatandaşlar için ÖTV indirimi hakkından yararlanabilir. Ancak zihinsel engeli bulunan vatandaşlar adına araç alımları, vasi tayini ile gerçekleşir. Ayrıca sürücü belgesinin üzerinde çeşitli kısıtlılık kodları bulunan bireyler de bu haktan yararlanabilir. Ek olarak şehir eşi, çocukları, anne ya da babaları da bir defaya mahsus olarak bu haktan faydalanabilir. Ehliyeti olmayan vatandaşlar ise haktan yararlanamayacak grupta yer almaktadır. Ayrıca sağlık raporuyla araç sürmesi uygun görülmeyen %90 altında engeli bulunan bireylerin de haktan yararlanamaz.
Engel Oranına Göre Başvuru Sürecinde Önemli Noktalar
Bireyin sahip olduğu engel oranı, başvuru sürecinde kritik bir rol oynar. Bu noktada yüzde 90 engel oranı ve daha üzerindeki bireylerin, aracı kendilerinin kullanma zorunluluğu aranmaz. Çünkü sahip oldukları durum neticesiyle ilgili bireylerin aracını, yakınları ya da özel şoförleri kullanabilir. Engel oranının %90 altında olması durumunda ise kurallar değişmektedir.
Engel oranına göre başvuru sürecinde göz önünde bulundurulması gereken ayrıntılar şu şekildedir:
- Ortopedik bir engeli bulunan vatandaşların tertibatlı araç kullanımı şarttır. Bu bağlamda bireyin sağlık raporunda “tertibatlı araç kullanabilir” ibaresi yer almalıdır.
- Yeni nesil ehliyet kodları, raporla uyumluluk göstermelidir.
- Engelli raporu üzerinde engel türünün açıkça yer alması, başvuru süreci için mühimdir.
Yukarıdaki şartları sağlayan bireyler için ötv indirimi hesaplama işlemi yapılmaktadır.
Engelli Vatandaşlar İçin ÖTV İndirimi Başvuru Adımları
Engelli vatandaşlar için ÖTV indirimi başvuru sürecinin en temel adımı, sağlık raporu almaktır. Bu noktada bireyler, MHRS üzerinden ya da alternatif kanallar aracılığıyla hastane randevusu alır. İlgili sağlık kurumunun, tam teşekküllü bir devlet hastanesi olması ise temel zorunluluktur. Engelli bireylerin Özel Tüketim Vergisi’nden yararlanmak adına izlemesi gereken diğer adımlar aşağıda yer almaktadır:
- Sağlık raporu aldıktan sonra gerekli evrakı hazırlamak önemlidir. Bunlar arasında kimlik kartının aslı, raporun noter onaylı örneği ve ehliyet yer alır.
- Zihinsel engelli bir vatandaş adına alım gerçekleştirilecekse mahkemeden vasi kararı gerekmektedir. Vasi kararında, araç alımına izin vardır maddesi bulunmalıdır.
- ÖTV indiriminden yararlanma sürecinde belgeleri tamamladıktan sonra bütçeye ve yasal limitlere uygun araç seçimi gerekir. Bu noktada ilgili yıl için belirlenen araç alım üst limitini aşmamak önemlidir.
- Bayiden proforma fatura almak ve söz konusu belge ile vergi dairesine başvuruda bulunmak gerekir.
- Başvuru sonrasında vergi dairesi, vatandaşın ÖTV muafiyeti için uygunluğunu sisteme tanımlar.
- Onay sonrasında, bayi fatura kesimi yapar. Böylece ruhsat işlemleri başlar.
Noter tescil işlemlerinin ardından ise aracın plakası ve ruhsatı teslim alınır. Böylece süreç tamamlanmış olur.
2026 İçin Ötv Muafiyetli Araç Alım Limiti Ne Kadar?
Her yılın başında araç alımında uygulanacak üst limit, yetkili makamlar tarafından belirlenir. Bu noktada ÖTV muafiyet limiti 2026 yılı için bir önceki senenin ekonomik verilerine göre güncellenmiştir. Eğer satın alınacak araç belirlenen tutarın üzerindeyse muafiyetten yararlanmak mümkün değildir. Ayrıca limit dahilindeki araçların motor silindir hacmi noktasında da kısıtlamalar vardır. Bu bağlamda lüks segmentte yer alan araçlar, genellikle engelli vatandaşlar için ÖTV indiriminin dışında kalır.
1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere engelli vatandaşlar için ÖTV indirimi limiti 2.873.972 TL olarak belirlenmiştir. İlgili limitler belirlenirken aracın vergiler dahil satış fiyatı esas alınmaktadır. Bu bağlamda bayi fiyatları ile yasal sınır arasındaki uyum mutlaka kontrol edilmelidir. Öte yandan 10 yıllık satış süresi öncesinde aracı satma halinde başta ödenmeyen vergiyi ödeme zorunluluğu vardır.
ÖTV İndiriminden Yararlanmak İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Araç seçimi yaparak resmi onay sürecini başlatmak gerekmektedir. Bu noktada gerekli tüm belgeleri vergi dairesine sunmalısınız. Hazırlanan belgelerin her biri güncel ve ıslak imzalı olmalıdır. Engelli vatandaşlar için ÖTV indirimi başvuru sürecinde istenen belgeler şu şekildedir:
- Hastaneden alınan güncel ve geçerli engelli sağlık kurulu raporu aslı.
- Engelli bireye ait kimlik fotokopisi ve ikametgah belgesi örneği.
- Aracı kullanacak kişilerin sürücü belgeleri ve taahhütnameleri.
- Tertibat gereken durumlarda aracın teknik projesi ve onay belgeleri.
- Bayiden alınan proforma fatura ve aracın teknik uygunluk belgesi.
Bu noktada dosya incelemeleri, vergi dairesi tarafından titizlikle yürütülecektir.
Bu içeriklerimize de göz atın:
